آبخيزداري:آب فراون_خاک حاصلخيز

 امروزه اهميت آبخيزها به عنوان بستر توليدي بيش از پيش مورد توجه اذهان عمومي قرار گرفته است. در اين ميان آبخيزداري در واقع هنر مديريت اين عرصه‌ها مي‌باشد که با ديدن عوامل مختلف اقليمي، فيزيکي و اقتصادي و اجتماعي، برنامه ريزي مطلوب را جهت بهره برداري بهينه و مستمر از منابع موجود ارائه مي‌نمايد.

براي پايداري شهرها همراه با توسعه پايدار مي‌بايست شاخص‌هايي مثل معيار محيط زيست، رابطه جمعيت، منابع و وضعيت اقتصادي و فرهنگي شهر‌ها را به عنوان رکن اصلي زندگي در شهر تعريف کرد.

رشد و توسعه ناموزون و بدون برنامه شهري که عمدتاً در حاشيه شهرها به دليل ارزان بودن زمين، کنترل کمتر متصديان شهري بر اين نقاط و عواملي از اين دست در شهر‌هاي بزرگ شکل مي‌گيرد خود با پديده حاشيه نشيني نيز همراه مي‌باشد.  

آبخيزداري : فرآيند مستمر برنامه ريزي و اجراي اقدامات لازم براي مديريت منابع آبخيزها، اعم از طبيعي، کشاورزي، اقتصادي و انساني براي توليد کالا– خدمات و توسعهء  اشتغال بدون ايجاد اثرات منفي بر منابع آب و خاک مي باشد.

آبخيز: محدوده اي از سرزميني است  که  نزولات آسماني از محل تقسيم سرزميني توسط شبکه هاي انتقال به يک رودخانه اصلي و پس از عبور مسيري کوتاه يا بلند به يک چاله گودال يا درياچه و اقيانوس ختم ميشوند. هر آبخيزسه قسمت عمده را شامل ميشود.

حوزه هاي بالا دست (مناطق کوهستاني)  – حوزه هاي ميان بند (مناطق تپه ماهوري )  حوزه هاي پايين بند (مناطق سردشت و دشتي) و بعضاً‌ قسمت انتهايي حوزه شامل قسمت هاي ساحلي يا کويري و پلايا باشد. که هر کدام ويژگيهاي خاص خود را دارند.

اکوسيستم: هر آبخيز اعم کوچک و بزرگ، اکوسيستم کوچک يا بزرگ را در بر دارند، هر ضربه يا عملي غير طبيعي بر سيستم وارد شود. تحقيقاً‌ اثر سوء يا مثبت خود را در خروجي نشان مي دهد که در اين حالت سيستم سه حالت خواهد داشت.

الف – اکوسيستم شکننده يا ناپايدار يا آبخيزهاي بسوي قهقرا

ب – اکوسيستم متعادل و حساس يا آبخيزهاي بسوي تعادل

ج – اکوسيستم پايدار يا آبخيزهاي بسوي توسعه

محتويات آبخيز: هر آبخيز ممکن است داراي سيستم پايه مدولهاي  پيچيده (حوزه هاي آبخيز کوهستاني) يا داراي سيستم ساده (حوزه هاي آبخيز دشتي) باشد، مجموعه اي از عوامل فيزيکي و خصوصيات زميني و پارامترهاي هيدرولوژيکي و متئورولوژيکي و پارامترهاي زيستي (نظير انسان و ساير موجودات ….) مي باشند که هر کدام بنوعي برهم و يا بر محيط خود اثر گذار هستند و نتيجه آنان يک آبخيز را به گرايش مثبت يا منفي يا متعادل سوق مي دهند.

مطالعات آبخيزد ا ري: تحقيقاً‌ براي شناخت و آگاهي از نحوه رفتارهاي پديده هاي موجود در آبخيز و اعمال مديريت صحيح بنحوي که بهره برداري پايدار از حوزه حاصل گردد، انجام مطالعات راه حل اساسي در اجراي هر نوع پروژهء استفاده صحيح از آبخيز و يا مبارزه با خطرات و بلاياي طبيعي که در نتيجه مديريت غلط و حوزه آبخيز حاصل گردد.